“`html
Dev Balkabakları İçin Küresel Rekabet Devam Ediyor
Dev balkabağının ismi “Muggle” ve bu muazzam sebze tam 2.819 pound (yaklaşık 1.278 kg) ağırlığa ve 6,4 metrelik bir çevreye sahip. 4 Ekim 2025 tarihinde Guinness Dünya Rekorları’nda “en ağır balkabağı” ve “en geniş çevreye sahip balkabağı” unvanlarını kazandı.
İkizlerin Uzun ve Zorlu Yolculuğu
İngiliz ikiz kardeşler Ian ve Stuart Paton, bu başarıya 51 yıllık bir mücadele sonucunda ulaştılar. Ian Paton, “Bize 13 yaşında bir miktar tohum verdiler ve bir tanesinin 24,5 kilogram ağırlığında bir balkabağı olmasının ardından bu serüven başladı. Bir kez bu süreçte yer aldığınızda, bu işe aşık oluyorsunuz,” diye konuştu.
İkizlerin yetiştirdiği balkabakları arasında Hagrid gibi Harry Potter karakterlerinden esinlenmiş olanlar da var. 2022 yılında, İngiltere’nin en ağır balkabağı unvanını kazanmış olsalar da, dünya ölçeğinde Amerikan yetiştiricileriyle rekabet etmek hala daha seçkin bir başarı olarak görülüyor. Stuart, bu yıl emekli olmayı düşünse de Ian, yarışmaya devam etmek istiyor.
Dev Balkabaklarının Şaşırtıcı Büyüme Süreci
Önde gelen bir dev balkabağı yetiştiricisi olarak, Paton, “Tabii ki bu dev boyutlar tamamen etkileyici. Bu devler, neredeyse bir arabanın boyutuna ulaşıyor,” dedi. “Bir tohum ekiyorsunuz ve ortaya çıkan canavarı izliyorsunuz.” Günümüzde “balkabağı hastalığı”, dünya çapında yaygın bir tutku haline gelmiş durumda. 1992 yılında, dev meyve ve sebzelerin yönetim organı olarak Great Pumpkin Commonwealth kuruldu. İlgilendikleri sadece balkabakları değil; karpuz, domates ve uzun balkabakları gibi diğer dev sebzelerle de ilgileniyorlar. Bugün, Güney Afrika, Japonya ve Avustralya gibi uzak yerlerde onaylanmış 70’ten fazla dev balkabağı tartım alanı bulunmakta. Rekabet oldukça hararetli; bu devlerin büyümesi için gerçek bir bilim ve biraz da şans gerekiyor.
Dev Balkabağı Yetiştiriciliğinin Tarihçesi
Dev sebze yetiştirmek, yeni bir hobi değil. ABD’nin Batı Alaska Eyalet Fuarı’nda 1920’lerden beri dev lahana tartımları düzenleniyor. Half Moon Körfezi Balkabağı Festivali yarışması, 1974’te ilk kez yapıldı ve o dönemdeki kazanan, sadece 60 kilogram ağırlığında bir balkabağıydı. Aradan geçen yıllarda bu rakamlar katlanarak arttı.
Cornell Üniversitesi AgriTech’ten uzman Steve Reiners, “Bir noktada kimse bir tonluk balkabağı göreceğimizi düşünmüyordu ama şimdi o noktaya ulaştık ve daha da ileri gidiyoruz,” dedi. 2012’de Rhode Island’da Ron Wallace, 2.000 pound (911 kg) ağırlığında bir balkabağıyla dünya rekorunu kırarak dev bir adım attı. O zamandan beri, 3.000 pound’luk rakamlara yaklaşan dev balkabakları yetiştirilmeye başlandı.
“Birkaç yıl önce, bir mühendisin, dev balkabağının 20.000 pound’a kadar ulaşabileceğini iddia ettiğini okumuştum,” diyor Reiners. “Bu devlerin kabuğu genellikle 30 cm kalınlığında ve bir elektrikli testereyle kolayca kesilebilir.” Yetiştirme süreci için kısıtlamaları olduğuna inanan Reiners, mevsim şartlarının büyük bir etken olduğunu; yetiştirmek için belirli bir zamana ihtiyaç olduğunu ekliyor.
İkizlerin 131 günde Muggle balkabağı, Sindirella’nın at arabasının boyutuna ulaşmış durumda.
Her Şey Bir Tohumla Başlıyor
Paton kardeşlerin kazandığı balkabağı, daha önce pek çok dünya rekorunu kıran Atlantik Dev çeşididir. İlk olarak 1970’lerde geliştirilen bu tür, Cucurbita maxima türünün özel bir varyasyonu. Bu devlerin tohumları, sıradan kabak feneri tohumlarının biraz daha büyüğüdür ve korkunç hızlarla büyürler. Bitkiler büyümeye başladığında, sarmaşıklar günde 30 cm uzanabilir. Yetiştiricinin, bitkinin enerjisini bir balkabağına odaklaması için daha küçük olanları ayırması gerekmektedir.
Paton, “Balkabıklarımız günde 32 kilogram ve 10 günde 320 kilogram büyüyebiliyor,” diyerek ekliyor: “İnsanlar onları neyle beslediğimizi soruyor ve ben, ‘Her gün bir çocuğun sevgi ve ilgisiyle!’ diyorum.”
Fakat şaka bir yana, bu devordular büyük miktarda suya ihtiyaç duyarlar ve Paton’un balkabakları günde yaklaşık 500 litre su alır. “Bunlar susuz kalamazlar,” diyerek açıklıyor Paton. “Metrekare başına normal bir domates bitkisinden daha fazla gübre istemiyorlar; çünkü domateslerden 1.200 kat daha büyükler, bu yüzden sadece daha genişleşiyorlar.”
Dev balkabağı yetiştirmek bir sanat, ama kazananların sihirli bir formül veya gizli bir bileşeni olduğunu düşünmemek gerekir. Minnesota’daki Anoka Teknoloji Enstitüsü bahçecilik eğitmeni Travis Gienger, başarısını genetiğe, sabra ve bitki bakımıyla ilgili dikkatli uygulamalara borçlu olduğunu ifade ediyor. Her yıl, geniş yapılı bir balkabağı ile olağanüstü kalın kabuğa sahip bir balkabağının genlerini birleştirerek özel çeşitler yetiştiriyor.
“Kazanmak için kalın bir kabuk şart,” diyor Gienger ve şampiyonların sıralandığını belirtiyor. Half Moon Körfezi Balkabağı Festivali’nde dört kez kazanan Gienger, Kuzey Amerika rekorunu 2022’de kırmış ve 2023’te 1.247 kilogramlık “Michael Jordan” lakaplı dev balkabağı ile önceki rekoru geride bırakmıştır.
Paton kardeşler gibi, Gienger da küçük yaşlarından beri bu tutkuya kapılmış. “Babam küçükken 50 kg kapsamında balkabakları yetiştirirdi ve biz bunları el arabasında taşıhıydık,” diyor. “Bir gün devlet fuarına gidip dev balkabaklarını gördüm ve kendim de yapıp yapamayacağımı merak ettim. Otuz yıl sonra dünya rekorunu kırmış oldum.”
Balkabağındaki İhtişam ve Servet
Dev balkabağı yetiştirmek, zorluklarla dolu bir yolculuk. Gienger’ın bu seneki muhtemel rekor adayı, küçük bir deliğin hava birikmesine yol açarak çürümeye yüz tutmuş. “Kontrol edemediğimiz birçok etken var,” diyor Gienger. “Hava durumu, kesinlikle büyük bir etkendir. Çok yağmur yağarsa sıkıntı; aşırı sıcak veya soğuk havalar da sorun yaratabilir. Dolu fırtınaları da tehlikelidir.”
Balkabakları olgunlaştığında, kaldırılmaları için özel ekipman gerekiyor. Geçen yıl, Gienger kazanan balkabağını tartım için 35 saat boyunca 3.200 km uzağa, Kaliforniya’ya taşımıştı. Yarışma sonrasında, üç yetiştirici parçaları ayırmak için beş gün boyunca uğraşmak zorunda kaldılar.
Yine de tüm bu çabaya değdi. Michael Jordan isimli bu dev balkabağının tohumu 349 dolara satılıyor ve Gienger bu süreçte 30.000 doları eve götürmeyi başardı. “Gerçekten harika bir iş oldu,” diyor Gienger mutlu bir şekilde. “Şık bir ceket ve oymalı bir yüzük kazanıyorsunuz. Ardından sizi büyük geçit törenine katılan bir balkabağı arabasına bindiriyorlar.”
Birçok yetiştirici için kazanmanın getirdiği gurur, para ödülünden çok daha değerli. Paton, bu oyunun dostluğa dayalı bir spor olduğunu belirtiyor. “Bu işin dünyadaki en dostça spor olduğunu söyleyebiliriz çünkü hepimiz birbirimize yardım ediyoruz,” diyor Paton. “Sonuçta, nihayetinde kendinizle yarışıyorsunuz; bu doğaya karşı bir zeka yarışı.”
Yazar: Diana Hubbell/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.
Dev Balkabağı Yetiştiricileri Dünya Hakimiyeti İçin Yarışıyor adlı yazı, ilk olarak Popular Science platformunda yayımlanmıştır.
“`
