Kasım’da Yıldız Gözlemi: İki Numaralı Süper Ay, Bolca Meteor ve ‘Çıplak’ Satürn

“`html

Bu ay, gökyüzünde üç muhteşem meteor yağmuru zirveye ulaşacak.

Bu ay, bir öküz, bir aslan ve meteorlardan oluşan bir gökyüzü gösterisi bizi bekliyor. İki (belki de üç) meteor yağmurunun yanına, Ay’ın en gösterişli hali ve Satürn‘ün halkasız görünüşü eklenince, bu ayki yıldız gözlemi, kaçırılmaması gereken bir fırsat sunuyor.

5 Kasım: Tam Kunduz Süper Ay’ı

“Tam Kunduz Süper Ay’ı” ifadesi, pek sık rastlanan bir terim değil. Ancak, Kasım ayı, ardışık üç süper Ay’dan ikincisinin vuku bulduğu bir dönemdir. Bu ayda Ay, bize en yakın noktaya gelecek ve böylece tam bir süper ay deneyimi yaşayacağız.

Gerçek anlamda bir süper Ay, Ay’ın tam dolunayda ve Dünya’ya en yakın konumda olduğu zaman oluşuyor. Bu durum, Kasım ayında, ardı ardına gelen üç süper Ay ile, bu ayın da en parlaklarından biri olacağını gösteriyor.

Çiftçi Almanağı; süper Ay’ın ışığını 5 Kasım’da saat 16:19’da görebileceğimizi belirtiyor. Kızılderili geleneklerinde Kasım ayı için pek çok ilginç isim bulunmaktadır; örneğin, Cree halkı bunu “Nehirlerin Donmaya Başladığı Ay”, Haida halkı ise “Ayıların Uyuduğu Ay” olarak adlandırıyor.

5 Kasım’dan 12 Kasım’a: Taurid Meteor Yağmuru’nun Zirve Dönemi

Her sene tekrarlayan Taurid Meteor Yağmuru, aslında iki farklı meteor yağmurunun birleşiminden oluşuyor; Kuzey ve Güney Taurid olarak adlandırılıyor. Kuzey Taurid’ler, 2004 TG10 asteroitinden kaynaklanırken, Güney Taurid’ler ise 2P/Encke Kuyrukluyıldızı’nın kalıntılarından gelmektedir. Her iki yağmur da, 20.000 yıl önce parçalanan bir cisimden gelen kalıntıları içeriyor olabilir.

(Güney Taurid’lerin zirve yapması, 5 Kasım’a denk gelse de, süper Ay yüzünden gözlemlenmesi zor olabilir. Bu nedenle Kuzey Taurid’leri gözlemlemek, daha iyi bir seçenek sunabilir.

Kuzey meteor yağmurunun zirvesi ise 9 Kasım’dan başlayarak 12 Kasım’a kadar sürecek. Kaynak noktası, Boğa takımyıldızı bölgesinde yer alıyor. NASA’nın tavsiyesi ile, bakılması önerilen en iyi zaman gece yarısından sonraki saatlerdir.

Her iki yağmur da, yavaş hareket eden ve göz kamaştırıcı ateştopları sunmasıyla bilinir; dolayısıyla birçok meteora tanıklık etmek mümkün olabilir.

17 Kasım’dan 19 Kasım’a: Leonid Meteor Yağmuru Zirvesi

Kasım ayında gözlemlenen bir başka meteor yağmuru da Leonid’lerdir. Bu yağmur, ay ortasında üç gün süresince zirve yapacak. Kaynak noktası, Aslan takımyıldızı’nda yer alıyor; özellikle Algieba ve Rasalas yıldızlarının arasındaki bölgede. Aslan gökyüzünde gece yarısından sonra belirecek ve 16-17 Kasım gecelerinde birçok meteor gözlemlenebilir.

Ancak dikkatli olmalısınız; çünkü Leonid’ler, hızlarıyla ünlüdür. Hızları saatte yüz binlerce kilometreyi bulmaktadır. Bu meteor yağmuru, Guinness Rekorlar Kitabı’nda “En Hızlı Meteor Yağmuru” olarak sınıflandırılmıştır.

Neyse ki bu yıl, dolunaydan iki hafta sonra olduğu için Leonid gözlemi için ideal koşullar mevcut. Ay, çok az görünecek, bu nedenle gözlem deneyiminiz için herhangi bir ışık kaynağından uzak durmanız önemli.

23 Kasım: Satürn Halkalarını Yitiyor

Satürn’ün en belirgin özelliği, şüphesiz ki çarpıcı halkalarıdır. Bu halkalar, neredeyse tamamen su buzundan oluşmaktadır. Ay’ın 23 Kasım’daki konumu, Güneş Sistemi’nde bu büyük gezegenin halkalarının görünmez olacağı anlamına geliyor. Böylece, teleskopla baktığınızda sadece Satürn’ün gazlı yüzeyini göreceksiniz.

Satürn’ü gözlemlemek için, güney yönüne bakarak ufka 45° açıyla yukarıya doğru bakmanız yeterli. Satürn’ü Pisces ve Aquarius takımyıldızları arasında bulabilirsiniz.

Gözlem deneyiminizi en üst düzeye çıkarmak için, ışık kaynağından uzak durmayı ve gözlerinizi karanlığa alıştırmayı unutmayın.

Bir sonraki ayda görüşmek üzere!

Yazar: Tom Hawking/Popular Science. Çeviren: Ozan Zaloğlu.

Kasım’da Yıldız Gözlemi: İki Numaralı Süper Ay, Bolca Meteor ve ‘Çıplak’ Satürn yazısı, ilk olarak Popular Science üzerinde yayımlandı.

“`