İngiltere: Yeni Çin dokümanları, Uygurlara muamelede inanılmaz detaylar içeriyor

İngiltere Dışişleri Bakanı Liz Truss, elde edilen yeni delillerin Çin‘in Uygur Türkleri ve öteki etnik azınlıklara yönelik muamelesinin harika derecedeki büyüklüğünü gösterdiğini belirterek Sincan Özerk Bölgesi‘ne yapacağı ziyarette Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri’ne tam ve sınırsız erişim müsaadesi vermesini istedi.

Truss, yaptığı yazılı açıklamada, Çin hükümeti dokümanlarından Pekin’in Sincan’daki insan hakları ihlallerine ait daha fazla şok edici detayların ortaya çıktığını belirtti.

Yeni delillerin Çin’in zorla çalıştırma, din özgürlüğüne yönelik önemli kısıtlamalar, ebeveynlerin çocuklarından ayrılması, zorla doğum denetimi ve toplu hapsetme üzere uygulamaları içerdiğini kaydeden İngiliz Dışişleri Bakanı, bunların Uygur Türkleri ve öteki etnik azınlıklara yönelik muamelenin inanılmaz derecedeki büyüklüğünü gösterdiğini vurguladı.

İngiltere’nin milletlerarası ortaklarıyla Çin’den hesap sormaya kararlı olduğunu belirten Truss, BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet’e alandaki gerçekleri kapsamlı biçimde değerlendirebilmesi için bölgeye tam ve sınırsız erişim müsaadesi verilmesini gerektiğini tabir etti.

Truss, Bachelet’nin ziyaretini yakından takip ettiklerini vurgulayarak, erişim müsaadesi sağlanmaması durumunda bunun Çin’in Sincan’daki hareketlerini saklama teşebbüslerinin altını çizeceği ikazında bulundu.

Hackerlar tarafından Çin’deki 2 mahallî polis teşkilatının bilgisayar sistemlerinden elde edilen belge ve fotoğraflar basınla paylaşılmıştı. Evraklar, “www.xinjiangpolicefiles.org” sitesi üzerinden de erişime açılmıştı.

ÇİN’İN SİSTEMATİK HAK İHLALLERİ

Çin, son yıllarda Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Uygur Türkleri ve öbür azınlık mensuplarını amaç alan sistematik hak ihlallerine ait savlar nedeniyle milletlerarası kamuoyunda tenkitlere gaye oluyor.

Türkiye’nin de yer aldığı BM üyesi 43 ülke, 21 Ekim 2021‘de New York’ta düzenlenen BM İnsan Hakları Komitesi Toplantısı’nda yaptıkları ortak açıklamada, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde 1 milyondan fazla kişinin “yeniden eğitim merkezi” ismi verilen siyasi kamplarda alıkonulduğundan, azap, makus muamele, insanlık dışı ve aşağılayıcı cezalandırma, zorla kısırlaştırma, cinsel şiddet ve çocukları ailelerinden ayırma üzere yaygın ve sistematik insan hakları ihlallerine maruz kalmasından duydukları tasayı lisana getirmişti.

Açıklamada, bölgede din ve inanç özgürlüğü ile seyahat, toplantı ve söz özgürlükleri üzerinde kısıtlamalar bulunduğu ve yaygın kullanılan elektronik izleme teknolojilerinin orantısız formda Uygurları ve başka azınlık mensuplarını gaye aldığı belirtilmişti.

Pekin idaresinin hukukun üstünlüğü prensibine ve insan haklarını muhafaza konusundaki ulusal ve memleketler arası yükümlülüklerine uyması gerektiği vurgulanan açıklamada, “Çin’e BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri ve ofisinin de dahil bağımsız gözlemcilere Sincan’a süratli, manalı ve özgür erişim sağlama daveti yapıyoruz” sözleri yer almıştı.

Çin, Sincan’da kaç kamp bulunduğuna, buralarda kaç kişinin olduğuna ve kelam konusu bireylerden ne kadarının toplumsal hayata döndüğüne ait bilgi vermezken kendi belirlediği birkaç kampın az sayıda yabancı diplomat ve basın mensubu tarafından kısmen görülmesine müsaade vermişti.

ZORLA ÇALIŞTIRMA

Öte yandan çok sayıda Uygur Türkü’nün bölgedeki fabrikalarda zorla çalıştırıldığı tez edilmiş, Sincan’daki kimi işletmeler, “zorla çalıştırma” yoluyla üretim yapıldığına dair tezlerin maksadı olmuştu.

ABD Kongresi, Aralık 2021’de Çin’in Uygur Özerk Bölgesi’nde Uygur Türkleri ile öteki etnik ve dini azınlıkların zorla çalıştırılması yoluyla ürettiği malların ABD’ye ithalatının yasaklanmasını öngören maddeyi kabul etmişti.

Washington idaresi, tezlere husus olan işletmelere ve onlarla çalışan şirketlere yaptırım kararları almıştı.

Pekin idaresinin sözcüleri ise zorla çalıştırma argümanlarını “Çin-karşıtı güçler tarafından uydurulmuş yalanlar” olarak nitelemiş; ülkedeki insan hakları durumunun gerçeğe alışılmamış olarak karalanmaya çalışıldığını savunmuştu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.